Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival

भवार्थमिह देवानां बुद्धया परमया युत: । प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते

bhavārtham iha devānāṁ buddhyā paramayā yutaḥ | prājāpatye śubhe mārge mānave dharma-saṁskṛte |

Pour le bien et l’essor des dieux, doté de la sagesse suprême, le Seigneur bienheureux Govinda prendra naissance ici, établi sur la voie auspicious de Prajāpati, au sein de la lignée humaine affinée par le dharma de Manu. Dans la dynastie du grand Manu paraîtra un roi nommé Aṅga ; de lui naîtra un fils nommé Antardhāman.

भवwelfare, prosperity
भव:
Karma
TypeNoun
Rootभव (भू-धातु से; ‘भव’ = अस्तित्व/कल्याण/उन्नति)
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्थम्purpose, sake
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
बुद्ध्याwith intelligence
बुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
परमयाsupreme, highest
परमया:
Karana
TypeAdjective
Rootपरम
FormFeminine, Instrumental, Singular
युतःendowed (with), joined
युतः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुत (युज्-धातु; ‘युक्त/युत’)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राजापत्येin/along the Prajāpati-related (path/order)
प्राजापत्ये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्राजापत्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
शुभेauspicious
शुभे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
मार्गेon the path
मार्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Locative, Singular
मानवेin the human (lineage/realm), of Manu
मानवे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमानव
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
धर्मसंस्कृतेrefined/formed by dharma
धर्मसंस्कृते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootधर्मसंस्कृत
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular

ईश्वर उवाच

Ī
Īśvara (the Lord)
G
Govinda
D
Devas
P
Prajāpati
M
Manu
K
King Aṅga
A
Antardhāman

Educational Q&A

The verse frames divine incarnation as a dharma-centered intervention: the Lord, endowed with supreme wisdom, manifests within a righteous human lineage to uphold the Prajāpati-ordained path and promote the welfare of the gods—linking cosmic stability to dharmic kingship and lineage.

Īśvara speaks prophetically about Govinda’s descent into a Manu-sanctified human line, then begins a genealogical sequence: in Manu’s dynasty a king named Aṅga will arise, and Aṅga will have a son named Antardhāman.