Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

भुवनकोशविन्यासनिर्णयः (ज्योतिर्गति-वृष्टिचक्र-वर्णनम्)

विरिञ्चोच्छ्वासजाः सर्वे प्रवहस्कन्धजास्ततः पक्षजाः पुष्कराद्याश् च वर्षन्ति च यदा जलम्

viriñcocchvāsajāḥ sarve pravahaskandhajāstataḥ pakṣajāḥ puṣkarādyāś ca varṣanti ca yadā jalam

Toutes ces nuées naissent du souffle expiré de Viriñci (Brahmā). D’elles surgissent les nuées de la classe Pravaha ; et de leurs rameaux naissent les ailées —Puṣkara et les autres— qui, lorsque vient le moment, déversent l’eau en pluie.

विरिञ्च (viriñci)Brahmā
विरिञ्च (viriñci):
उच्छ्वास (ucchvāsa)out-breath, exhalation
उच्छ्वास (ucchvāsa):
जाः (jāḥ)born from
जाः (jāḥ):
सर्वे (sarve)all
सर्वे (sarve):
प्रवह (pravaha)name of a class of clouds/atmospheric currents
प्रवह (pravaha):
स्कन्ध (skandha)branch, division, group
स्कन्ध (skandha):
जाः (jāḥ)produced from
जाः (jāḥ):
ततः (tataḥ)then/from them
ततः (tataḥ):
पक्षजाः (pakṣajāḥ)winged ones (birds-like/cloud-forms), born with wings
पक्षजाः (pakṣajāḥ):
पुष्कराद्याः (puṣkarādyāḥ)Puṣkara and others (named rain-cloud groups)
पुष्कराद्याः (puṣkarādyāḥ):
च (ca)and
च (ca):
वर्षन्ति (varṣanti)they rain, they pour down
वर्षन्ति (varṣanti):
यदा (yadā)when
यदा (yadā):
जलम् (jalam)water
जलम् (jalam):

Suta Goswami (narrating the cosmological account to the sages of Naimisharanya)