Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 27

Tāmasa Sarga, the Androgynous Division of Brahmā, and the Lineages of Dharma and Adharma

वेदना च सुतं चापि दुः खं जज्ञे ऽथ रौरवात् / मृत्योर्व्याधिजराशोकतृष्णाक्रोधाश्च जज्ञिरे

vedanā ca sutaṃ cāpi duḥ khaṃ jajñe 'tha rauravāt / mṛtyorvyādhijarāśokatṛṣṇākrodhāśca jajñire

De Raurava surgirent Vedanā (la douleur) et aussi son enfant, Duḥkha (la souffrance). De Mṛtyu (la Mort) naquirent la maladie, la vieillesse, le chagrin, la soif du désir et la colère.

vedanāVedanā (pain)
vedanā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvedanā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
sutama son/offspring
sutam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), ‘also/even’
duḥkhamsorrow
duḥkham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (जज्ञे इति कर्ता)
jajñewas born
jajñe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक (then)
rauravātfrom Raurava (a hell)
rauravāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootraurava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (usage varies), पञ्चमी (Abl. 5), एकवचन; नरकविशेषः
mṛtyoḥof Death
mṛtyoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Gen. 6), एकवचन
vyādhi-jarā-śoka-tṛṣṇā-krodhāḥdisease, old age, grief, thirst, and anger
vyādhi-jarā-śoka-tṛṣṇā-krodhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyādhi (प्रातिपदिक) + jarā (प्रातिपदिक) + śoka (प्रातिपदिक) + tṛṣṇā (प्रातिपदिक) + krodha (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (copulative list); पुंलिङ्ग (ending -āḥ), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
jajñirewere born/arose
jajñire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural), आत्मनेपद

Sūta (narrating the Purāṇic account to the sages at Naimiṣāraṇya)

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

R
Raurava
V
Vedanā
D
Duḥkha
M
Mṛtyu
V
Vyādhi
J
Jarā
Ś
Śoka
T
Tṛṣṇā
K
Krodha

FAQs

By cataloging pain, death, disease, craving, and anger as “born” (jajñe/jajñire), the verse frames them as contingent products within saṃsāra—implying the Ātman stands prior to and distinct from these changing afflictions, as the witnessing consciousness sought in yoga.

While not naming a specific technique, the verse points to the yogic task central to the Kaurma tradition: reducing tṛṣṇā (craving) and krodha (anger) through vairāgya (dispassion), self-restraint, and contemplative discernment—foundational attitudes that mature into Pāśupata-oriented devotion and meditation on Īśvara.

Indirectly: it treats suffering as a universal saṃsāric condition rather than sectarian doctrine, aligning with the Kurma Purana’s non-dual devotional ethos where liberation is approached through Īśvara—honored in both Shaiva and Vaishnava idioms—by transcending craving and anger.