Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 15

Genealogies of Yadus and Vṛṣṇis; Navaratha’s Refuge to Sarasvatī; Rise of Sāttvata Tradition; Prelude to Kṛṣṇa-Balarāma Incarnation

अन्वधावत संक्रुद्धो राक्षसस्तं महाबलः / दुर्योधनो ऽग्निसंकाशः शूलासक्तमहाकरः

anvadhāvata saṃkruddho rākṣasastaṃ mahābalaḥ / duryodhano 'gnisaṃkāśaḥ śūlāsaktamahākaraḥ

Alors le rākṣasa à la grande puissance, Duryodhana, courroucé, le poursuivit—flamboyant comme le feu, sa grande main serrant une lance (śūla).

अनुafter/along
अनु:
क्रियाविशेषण (modifies verb: following)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्ग (preverb)
अधावतran after/pursued
अधावत:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootधाव् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गेण ‘अनु’ सह = अन्वधावत (sandhi)
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
विशेषण (Qualifier of rākṣasaḥ)
TypeAdjective
Rootसम् + क्रुध् (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
राक्षसःthe demon
राक्षसः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
विशेषण (Qualifier of rākṣasaḥ)
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक; महा + बल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
सम्बन्ध/अधिकारि (Appositional identifier of rākṣasaḥ)
TypeNoun
Rootदुर्योधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अग्निसंकाशःfire-like
अग्निसंकाशः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअग्नि-संकाश (प्रातिपदिक; अग्नि + संकाश)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
शूलासक्तमहाकरःwith huge hands attached to/holding a spear
शूलासक्तमहाकरः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशूल-आसक्त-महा-कर (प्रातिपदिक; शूल + आसक्त + महा + कर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-समास; विशेषण

Sūta (narrator) recounting the episode to the sages (narrative voice)

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: bhayanaka

D
Duryodhana
R
Rākṣasa
Ś
Śūla

FAQs

This verse is primarily narrative and does not directly teach ātma-tattva; it portrays wrath and pursuit as outward, rajasic impulses that later Kurma Purana teachings contrast with self-mastery and inner steadiness.

No explicit yoga practice is taught in this line; it functions as a dramatic scene. In Kurma Purana’s broader arc, such depictions of anger and aggression serve as a backdrop for later disciplines—restraint (yama), composure, and devotion-oriented contemplation—especially emphasized in the Upari-bhaga.

It does not mention Shiva–Vishnu unity explicitly; it is a martial description. The Shaiva–Vaishnava synthesis is articulated elsewhere in the Kurma Purana (notably in doctrinal passages), while this verse contributes to the narrative setting in which dharma and spiritual instruction are later framed.