Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 175

Dakṣa’s Progeny, Nṛsiṃha–Varāha Avatāras, and Andhaka’s Defeat

Hari–Hara–Śakti Synthesis

विजित्य सर्वानपि बाहुवीर्यात् स संयुगे शंभुमनन्तधाम / समाययौ यत्र स कालरुद्रो विमानमारुह्य विहीनसत्त्वः

vijitya sarvānapi bāhuvīryāt sa saṃyuge śaṃbhumanantadhāma / samāyayau yatra sa kālarudro vimānamāruhya vihīnasattvaḥ

Après avoir vaincu tous ses adversaires au combat par la puissance de ses bras, il s’approcha de Śambhu—Śiva à la splendeur sans fin—là où Kālarudra, privé de courage, était monté dans son vimāna, son char aérien.

विजित्यhaving conquered
विजित्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि + जि (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) ‘having conquered’
सर्वान्all (of them)
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अपिeven; also
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle)
बाहुवीर्यात्by (his) arm-strength
बाहुवीर्यात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootबाहु + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (बाहोः वीर्यम्)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंयुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
शंभुम्Śambhu (Śiva)
शंभुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनन्तधामof infinite abode/glory
अनन्तधाम:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनन्त + धामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; बहुव्रीहिः (यस्य अनन्तं धाम सः)
समाययौcame; approached
समाययौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + या (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यत्रwhere
यत्र:
Deśādhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: where)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कालरुद्रःKālarudra
कालरुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल + रुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (कालः एव रुद्रः / कालरुद्र-नाम)
विमानम्a chariot/aircraft
विमानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) ‘having mounted’
विहीनसत्त्वःdevoid of courage/vitality
विहीनसत्त्वः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविहीन + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; बहुव्रीहिः (यस्य सत्त्वं विहीनं सः)

Sūta (narrator) recounting events to the sages (frame narration)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: raudra

Ś
Śambhu (Śiva)
K
Kālarudra

FAQs

By calling Śiva “anantadhāma” (of endless splendour/abode), the verse points to the Supreme as limitless and transcendent; worldly victory culminates not in ego but in turning toward the Infinite.

No explicit technique is taught in this verse; the implied discipline is inner restraint after conquest—redirecting power toward devotion and surrender to Śambhu, aligning with the Purana’s broader ethic of harnessing vīrya (energy) for dharma and worship.

Though the verse names Śiva directly, the Kurma Purana’s larger synthesis treats approaching Śambhu as approaching the Supreme Lord; devotion to Śiva functions within a non-competitive, integrative Shaiva–Vaishnava framework.