Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode

Lalitopākhyāna Context

तीर्थ यात्रा समधिका संसारादिति च द्रुतम् / तच्छ्रुत्वा ते प्रकुपिताः शेपुर्मामृषयो ऽखिलाः

tīrtha yātrā samadhikā saṃsārāditi ca drutam / tacchrutvā te prakupitāḥ śepurmāmṛṣayo 'khilāḥ

Je dis aussitôt : «Le pèlerinage aux tīrthas est supérieur au saṃsāra». En l’entendant, tous les ṛṣis s’irritèrent et me maudirent.

tīrtha-yātrāpilgrimage
tīrtha-yātrā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + yātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: तीर्थस्य यात्रा
samadhikāmore superior
samadhikā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamadhika (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; tīrtha-yātrā इत्यस्य विशेषण; अर्थ: more excellent/superior
saṃsārātthan worldly existence
saṃsārāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsaṃsāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; तुलनार्थक-अपादान (ablative of comparison)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/वाक्यपरिसमाप्ति (quotative)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
drutamquickly
drutam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdruta (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative); अर्थ: quickly/immediately
tatthat (statement)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; श्रवणस्य कर्म
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; √श्रु (श्रवणे)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘they’
prakupitāḥbecame enraged
prakupitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra-√kup (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; √कुप् (क्रोधे) उपसर्ग: प्र; अर्थ: enraged
śepuḥcursed
śepuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśap (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; √शप् (शापे/आक्रोशे: to curse)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म
ṛṣayaḥthe sages
ṛṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; te इत्यस्य अप्पोजिशन
akhilāḥall
akhilāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootakhila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ṛṣayaḥ इत्यस्य विशेषण