Shloka 71
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
प्रातः पञ्चमहातीर्थे स्नात्वा सन्ध्यामुपास्य च / पुनः पुनर्धूनुते स्म करलग्नं कपालकम्
Transliteration
prātaḥ pañcamahātīrthe snātvā sandhyāmupāsya ca / punaḥ punardhūnute sma karalagnaṃ kapālakam
Translation
À l’aube, après s’être baigné au Pañca-mahā-tīrtha et avoir accompli le culte de la Sandhyā, il secouait sans cesse le kapālaka, le crâne fixé à sa main.
Word by Word
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
पञ्चमहातीर्थेat the Pañcamahātīrtha
पञ्चमहातीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपञ्च-महा-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पञ्चानां महातीर्थानां समाहार/नाम)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (क्रिया; prior action)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having bathed’; धातु: स्ना (to bathe)
सन्ध्याम्the twilight prayer (sandhyā)
सन्ध्याम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उपास्यhaving performed (worshipped)
उपास्य:
Kriya (क्रिया; prior action)
TypeVerb
Rootउप-आस् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having worshipped/attended’; धातु: आस् (to sit/attend) उपसर्ग: उप
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb), पुनरुक्ति for emphasis
धूनुतेshakes
धूनुते:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootधू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; धातु: धू (to shake)
स्मindeed/then (narrative marker)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय; स्म-निपात (past/reminiscent particle; marks narrative past)
करलग्नम्held in the hand
करलग्नम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of कपालकम्)
TypeAdjective
Rootकर-लग्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (करे लग्नम् = attached to the hand)
कपालकम्the skull-bowl
कपालकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकपालक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन