Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

एवमाराध्य ते सूतं सत्कृत्य च महर्षयः / पप्रच्छुः सत्त्रिणः सर्वे पुनः सर्गप्रवर्त्तनम्

evamārādhya te sūtaṃ satkṛtya ca maharṣayaḥ / papracchuḥ sattriṇaḥ sarve punaḥ sargapravarttanam

Ainsi, après avoir vénéré et honoré le Sūta, tous les grands ṛṣi participant au satra l’interrogèrent de nouveau sur la reprise de la création.

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
आराध्यhaving worshipped
आराध्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-राध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having worshipped)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
सूतम्Sūta (charioteer-bard)
सूतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
सत्कृत्यhaving honored
सत्कृत्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसत् + कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); ‘सत्’ उपसर्गवत्/पूर्वपद; पूर्वकालिक क्रिया (having honored)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
पप्रच्छुःasked
पप्रच्छुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-प्रच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
सत्त्रिणःparticipants in a sacrificial session (sattrins)
सत्त्रिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेष्य-सम्बन्ध (appositional to महर्षयः)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifier of महर्षयः/सत्त्रिणः)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (again)
सर्ग-प्रवर्त्तनम्the re-commencement of creation
सर्ग-प्रवर्त्तनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक) + प्रवर्त्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्गस्य प्रवर्त्तनम्)