Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context

नित्योद्यता निरान्तकाः श्रीपराङ्गसमुद्भवाः / सेवन्ते जगतामृद्ध्यै ललितां चित्स्वरूपिणीम्

nityodyatā nirāntakāḥ śrīparāṅgasamudbhavāḥ / sevante jagatāmṛddhyai lalitāṃ citsvarūpiṇīm

Toujours actives et sans fin, nées du membre glorieux de Śrī, pour la prospérité des mondes elles servent Lalitā, dont la nature est Chit, la Conscience.

nitya-udyatāḥever active
nitya-udyatāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootnitya (प्रातिपदिक) + udyata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1st), Bahuvacana (pl.); ‘ever active/ever ready’
nir-āntakāḥendless, unceasing
nir-āntakāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootnir- (उपसर्ग/निपात) + āntaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1st), Bahuvacana (pl.); nirāntaka = without end/ceaseless
śrī-parāṅga-samudbhavāḥarisen from Śrī’s supreme aspect
śrī-parāṅga-samudbhavāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootśrī (प्रातिपदिक) + parāṅga (प्रातिपदिक) + samudbhava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1st), Bahuvacana (pl.); ‘arisen from the supreme limb/aspect of Śrī’
sevantethey serve/worship
sevante:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Root√sev (सेव्) (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present), Prathama puruṣa (3rd person), Bahuvacana (pl.), Ātmanepada
jagatāmof the worlds/beings
jagatām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (n.), Ṣaṣṭhī (Gen. 6th), Bahuvacana (pl.)
ṛddhyaifor prosperity
ṛddhyai:
Sampradāna (सम्प्रदान/beneficiary)
TypeNoun
Rootṛddhi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Caturthī vibhakti (Dat. 4th), Ekavacana (sg.)
lalitāmLalitā (the Goddess)
lalitām:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Dvitīyā (Acc. 2nd), Ekavacana (sg.)
cit-svarūpiṇīmwhose nature is consciousness
cit-svarūpiṇīm:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcit (प्रातिपदिक) + svarūpiṇī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Dvitīyā (Acc. 2nd), Ekavacana (sg.); qualifying lalitām