Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति

Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā

तच्चित्रपट्टमङ्गेषु रोमहर्षेषु चाक्षिपत् / चिन्तासंगेन महता महात्या रतिसंपदा / भूयसा स्मरतापेन विव्यथे विषमेक्षणः

taccitrapaṭṭamaṅgeṣu romaharṣeṣu cākṣipat / cintāsaṃgena mahatā mahātyā ratisaṃpadā / bhūyasā smaratāpena vivyathe viṣamekṣaṇaḥ

Il posa cette toile peinte sur ses membres, et ses poils se hérissèrent. Par le grand lien de la pensée inquiète et par l’abondance de rati (la félicité amoureuse), la brûlure de Smara (Kāma) redoubla, et Viṣamekṣaṇa souffrit cruellement.

तत्-चित्रपट्टम्that painted cloth (portrait-canvas)
तत्-चित्रपट्टम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम) + चित्रपट्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
अङ्गेषुon (his) limbs
अङ्गेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; अधिकरण
रोमहर्षेषुin thrills/goosebumps
रोमहर्षेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरोमहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; अधिकरण
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अक्षिपत्he placed/put
अक्षिपत्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; “he threw/placed”
चिन्ता-सङ्गेनby/through attachment to worry
चिन्ता-सङ्गेन:
हेतु (Hetu/हेतु)
TypeNoun
Rootचिन्ता + सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु
महताgreat
महता:
विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘चिन्तासङ्गेन’ विशेषण
महात्याgreat
महात्या:
विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘रतिसंपदा’ विशेषण (with great …)
रति-संपदाby the wealth of passion/erotic delight
रति-संपदा:
हेतु (Hetu/हेतु)
TypeNoun
Rootरति + संपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु
भूयसाgreater/excessive
भूयसा:
विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘स्मरतापेन’ विशेषण; तुलनात्मक/अधिक (more, excessive)
स्मर-तापेनby the heat of love (Kāma’s fever)
स्मर-तापेन:
हेतु (Hetu/हेतु)
TypeNoun
Rootस्मर + ताप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु
विव्यथेhe suffered/was distressed
विव्यथे:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-व्यथ् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; “he was greatly pained”
विषम-ईक्षणःthe one with an oblique/uneven gaze (Shiva)
विषम-ईक्षणः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootविषम + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहिः—“whose gaze is uneven/oblique”; कर्तृवाचक