Shloka 47
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
आनन्दयन्कटाक्षेण पूर्वजन्मप्रियां रतिम् / अथ सापि रतिर्देवी महत्यानन्दसागरे / मज्जन्ती निजभर्तारमवरोक्य मुदं गता
Transliteration
ānandayankaṭākṣeṇa pūrvajanmapriyāṃ ratim / atha sāpi ratirdevī mahatyānandasāgare / majjantī nijabhartāramavarokya mudaṃ gatā
Translation
D’un seul regard oblique, il combla de joie Rati, l’aimée d’une vie antérieure. Alors la déesse Rati, se plongeant dans le vaste océan de béatitude, en voyant son propre époux fut saisie d’allégresse.
Word by Word
ānandayangladdening
ānandayan:
Karta (कर्ता/Agent)
TypeVerb
Root√nand (धातु) + ā- (उपसर्ग)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः—शतृ (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी; ‘आनन्दयन्’ = causing to rejoice
kaṭākṣeṇawith a sidelong glance
kaṭākṣeṇa:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootkaṭākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
pūrva-janma-priyāmbeloved in a former birth
pūrva-janma-priyām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + janman (प्रातिपदिक) + priya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—पूर्वजन्मनि प्रिया (beloved in a former birth)
ratimRati
ratim:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुबन्ध/क्रमसूचक (conjunctive particle: then/now)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)
ratiḥRati
ratiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
devīthe goddess
devī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Apposition)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि/सम्बोधनार्थक-नाम (appositional title)
mahatigreat
mahati:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘सागरे’ इत्यस्य विशेषणम्
ānanda-sāgarein the ocean of bliss
ānanda-sāgare:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootānanda (प्रातिपदिक) + sāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः—आनन्दस्य सागरः (ocean of bliss)
majjantīimmersing (herself)
majjantī:
Karta (कर्ता/Agent)
TypeVerb
Root√majj (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः—शतृ (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘मज्जन्ती’ = sinking/immersing
nija-bhartāramher own husband
nija-bhartāram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + bhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—निजः भर्ता (one’s own husband)
ava-rokyahaving seen
ava-rokya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeVerb
Root√lok (धातु) + ava- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अवलोक्य = having looked at/seeing
mudamjoy
mudam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
gatāwent/attained
gatā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formभूतकाले कृदन्तः—क्त (past passive participle used actively); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गता’ = went/attained