Shloka 101
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
हतशिष्टाः कतिपया बहुवित्राससङ्कुलाः / शरणं जग्मुरत्यार्त्ताः क्रन्दन्तं शून्यकेश्वरम्
Transliteration
hataśiṣṭāḥ katipayā bahuvitrāsasaṅkulāḥ / śaraṇaṃ jagmuratyārttāḥ krandantaṃ śūnyakeśvaram
Translation
Quelques survivants, saisis de mille frayeurs, accablés d’une détresse extrême, coururent chercher refuge auprès de Śūnyakeśvara, le Seigneur du Vide, qui gémissait en pleurant.
Word by Word
हत-शिष्टाःthose who survived after being struck (the remnants)
हत-शिष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त, √हन् धातु) + शिष्ट (कृदन्त, √शिष्/√शास् धातु; ‘remaining’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय-समास; ‘हताः च शिष्टाः च’ इति विशेषण-समूहः
कतिपयाःa few
कतिपयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकतिपय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्यावाचक/परिमाणवाचक विशेषण
बहु-वित्रास-सङ्कुलाःfilled with great fear
बहु-वित्रास-सङ्कुलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + वित्रास (प्रातिपदिक) + सङ्कुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-प्रायः: ‘बहु-वित्रासेण सङ्कुलाः’ (filled with much terror)
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
अति-आर्त्ताःextremely distressed
अति-आर्त्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + आर्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय: ‘अत्यन्तम् आर्त्ताः’
क्रन्दन्तम्crying, lamenting
क्रन्दन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√क्रन्द् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘शून्यकेश्वरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
शून्यक-ईश्वरम्the lord of Śūnyaka
शून्यक-ईश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशून्यक (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष: ‘शून्यकस्य ईश्वरः’ (lord of Śūnyaka)