Shloka 91
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
एकैकस्य सुतास्तेषु जाताः शुराः परःशतम् / सेनान्यो मे मदोदुवृत्ता मम पुत्रैरनुद्रुताः
Transliteration
ekaikasya sutāsteṣu jātāḥ śurāḥ paraḥśatam / senānyo me madoduvṛttā mama putrairanudrutāḥ
Translation
Parmi eux, de chacun naquirent des fils, héros, au-delà de la centaine ; et mes chefs d’armée, ivres d’orgueil, avançaient à la suite de mes fils.
Word by Word
एकैकस्यof each (one)
एकैकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeAdjective
Rootएकैक (प्रातिपदिक) < एक + एक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (context: ‘each one’), षष्ठी, एकवचन; द्वन्द्व-समासः (reduplicative) used adjectivally
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेषुamong them
तेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; सर्वनाम
जाताःwere born
जाताः:
Kriya (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Root√जन् (धातु) + जात (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘born/produced’ (finite verb sense with ellipsis of ‘अभवन्’)
शूराःvaliant
शूराः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (सुताः)
परः-शतम्more than a hundred
परः-शतम्:
Karma (कर्म/measure-accusative)
TypeNoun
Rootपरशत (प्रातिपदिक) < पर + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; परं शतम् = ‘more than a hundred’ (numerical expression)
सेनान्यःarmy-commanders
सेनान्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसेनानी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Vedic/epic variant for सेनानयः/सेनानिनः); ‘commanders’
मेfor me / my
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/for me/of me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative) एकवचन; enclitic
मद-उदुवृत्ताःarrogant from pride
मद-उदुवृत्ताः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootमदोदुवृत्त (प्रातिपदिक) < मद + उद् + √वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; तत्पुरुषः (madena udvṛttāḥ = puffed up with intoxication/pride)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
पुत्रैःby (my) sons
पुत्रैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
अनुद्रुताःfollowed/pursued
अनुद्रुताः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootअनु + √द्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle): ‘pursued/followed’