Shloka 2
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
आजगाम ततो विष्णुरारूढो विनतासुतम् / शिवो ऽपि वृषमारूढः समायातो ऽखिलेश्वरीम्
Transliteration
ājagāma tato viṣṇurārūḍho vinatāsutam / śivo 'pi vṛṣamārūḍhaḥ samāyāto 'khileśvarīm
Translation
Puis Viṣṇu vint, monté sur Garuḍa, fils de Vinatā ; et Śiva aussi, monté sur le taureau, arriva auprès d’Akhileśvarī, la Souveraine de tout.
Word by Word
आ-जगामcame
आ-जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/काल-वाचक-अव्यय (from there/then)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
आरूढःmounted
आरूढः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विष्णुः’ इति विशेषणम्
विनता-सुतम्Vinata’s son (Garuḍa)
विनता-सुतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविनता (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (विनतायाः सुतः = गरुडः)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also)
वृषम्the bull (Nandin)
वृषम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आरूढःmounted
आरूढः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘शिवः’ इति विशेषणम्
सम्-आयातःarrived
सम्-आयातः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रियाविशेष-रूपेण ‘आगतः’
अखिल-ईश्वरीम्the sovereign goddess of all
अखिल-ईश्वरीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअखिल (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अखिलस्य ईश्वरी = mistress of all)