Shloka 50
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
चाक्षुषस्यान्तरे ऽतीते प्राप्ते वैवस्वतस्य ह / रुचेः प्रजापतेः पुत्रो रौच्यो नामाभवत्सुतः
Transliteration
cākṣuṣasyāntare 'tīte prāpte vaivasvatasya ha / ruceḥ prajāpateḥ putro raucyo nāmābhavatsutaḥ
Translation
Quand le manvantara de Cākṣuṣa fut passé et que celui de Vaivasvata advint, naquit le fils du Prajāpati Ruci, nommé Raucyā.
Word by Word
चाक्षुषस्यof Cākṣuṣa (Manu/era)
चाक्षुषस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचाक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (मन्वन्तर-नाम)
अन्तरेin the interval/within the period
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणे (locative)
अतीतेwhen (it) had passed
अतीते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘अतीते’ = when (it) had passed
प्राप्तेwhen (it) had come/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘प्राप्ते’ = when (it) had arrived
वैवस्वतस्यof Vaivasvata
वैवस्वतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (मन्वन्तर-नाम)
हindeed
ह:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात-अव्ययम् (particle; emphasis/indeed)
रुचेःof Ruci
रुचेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (ऋषि-नाम)
प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
रौच्यःRaucya
रौच्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरौच्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (व्यक्तिनाम)
नामby name
नाम:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-निपातः (indeclinable used with naming)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect/past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सुतःa son
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सुतः’ apposition to पुत्रः