Shloka 43
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तां कन्यां मनसा जग्मुस्त्रयस्ते ब्रह्मणा सह / सत्याभिध्यायिनां तेषां सद्यः कन्या व्यजायत
Transliteration
tāṃ kanyāṃ manasā jagmustrayaste brahmaṇā saha / satyābhidhyāyināṃ teṣāṃ sadyaḥ kanyā vyajāyata
Translation
Tous trois, avec Brahmā, allèrent vers cette jeune fille par la pensée. Pour ceux qui méditaient la Vérité, une fille naquit aussitôt.
Word by Word
ताम्her/that (girl)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)
कन्याम्maiden, girl
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)
मनसाwith the mind, mentally
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (Singular)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (Plural)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
ब्रह्मणाwith Brahmā
ब्रह्मणा:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (Singular)
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपसर्ग/सह-सम्बन्धकः (indeclinable, 'with')
सत्य-अभिध्यायिनाम्of the truth-meditators (those who contemplate truth)
सत्य-अभिध्यायिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + अभिध्यायिन् (कृदन्त-प्रातिपदिक; अभि-ध्या धातोः)
Formपुंलिङ्गे (m.), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (Plural); तत्पुरुषः—'सत्यं अभिध्यायन्ति' इति
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m./n.), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (Plural)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kala (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
कन्याa maiden
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
व्यजायतwas born, came into being
व्यजायत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular); उपसर्गः—वि-