Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

भृग्वादयस्तु ये सृष्टास्ते वै ब्रह्मर्षयः स्मृताः / गृहमेधिपुराणास्ते धर्मस्तैः प्राक् प्रवर्त्तितः

bhṛgvādayastu ye sṛṣṭāste vai brahmarṣayaḥ smṛtāḥ / gṛhamedhipurāṇāste dharmastaiḥ prāk pravarttitaḥ

Ceux qui furent créés, tels Bhṛgu et les autres, sont tenus pour des brahmarṣis. Anciens dans la voie du gṛhamedhī, ils mirent jadis le dharma en mouvement.

bhṛgu-ādayaḥBhṛgu and others
bhṛgu-ādayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa: bhṛguḥ ādiḥ yeṣām (Bhṛgu and others)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormVirodha/avadhāraṇa-nipāta (विरोध/अवधारण-निपात)
yewho
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); relative pronoun
sṛṣṭāḥcreated
sṛṣṭāḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√sṛj (धातु) + ta (क्त)
FormKta (क्त), Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); ‘created’
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); demonstrative pronoun
vaicertainly
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNiścaya-nipāta (निश्चय-निपात)
brahma-ṛṣayaḥBrahmarṣis
brahma-ṛṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa: brahmaṇaḥ ṛṣayaḥ (Brahma-sages)
smṛtāḥare known as
smṛtāḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त)
FormKta (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; ‘are called/remembered’
gṛha-medhi-purāṇāḥancient householders
gṛha-medhi-purāṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgṛha (प्रातिपदिक) + medhin (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa (multi-member): gṛhe medhī (householder) + purāṇa (ancient/old); ‘ancient householders’
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; pronoun
dharmaḥdharma (law/duty)
dharmaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
taiḥby them
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana; pronoun
prākformerly
prāk:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
FormKāla-avyaya (काल-अव्यय, adverb: formerly/before)
pravartitaḥwas established/initiated
pravartitaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootpra-√vṛt (धातु) + ita (क्त)
FormKta/ktavatu-like passive participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmani: ‘was set in motion/established’