Shloka 32
लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification
Devanagari script
राक्षसास्ते स्मृतास्तस्मात्क्षुधात्मानो निशाचराः / ये ऽब्रुवन् क्षिणुमो ऽम्भांसि तेषां त्दृष्टाः परस्परम्
Transliteration
rākṣasāste smṛtāstasmātkṣudhātmāno niśācarāḥ / ye 'bruvan kṣiṇumo 'mbhāṃsi teṣāṃ tdṛṣṭāḥ parasparam
Translation
Parce qu’ils dirent «protégeons», on se souvint d’eux comme des Rākṣasas, êtres dont la faim est la nature et qui errent la nuit. Quant à ceux qui dirent «épuisons les eaux», ils se regardèrent les uns les autres.
Word by Word
राक्षसाःrakshasas/demons
राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
स्मृताःare called/known
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘are called/remembered’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: therefore/from that)
क्षुधा-आत्मानःhunger-natured
क्षुधा-आत्मानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षुधा (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—क्षुधात्मानः = क्षुधा आत्मा येषाम् (whose nature is hunger / hunger-souled)
निशाचराःnight-wanderers
निशाचराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—निशाचर = निशायां चरति (one who moves at night)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
अब्रुवन्said
अब्रुवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
क्षिणुमःwe destroy
क्षिणुमः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, बहुवचन; ‘we destroy/diminish’
अम्भांसिthe waters
अम्भांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
दृष्टाःwere seen
दृष्टाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘were seen’
परस्परम्mutually/each other
परस्परम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्परम् (अव्यय)
Formअव्यय (reciprocal adverb)