Previous Verse
Next Verse

Shloka 107

Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala

Earth after Pralaya

परमार्द्धार्द्धमायामं प्रागुदक्प्लवनं पुरम् / छिन्नकर्णविकर्णं च व्यजनाकृतिसंस्थितम्

paramārddhārddhamāyāmaṃ prāgudakplavanaṃ puram / chinnakarṇavikarṇaṃ ca vyajanākṛtisaṃsthitam

La cité doit avoir une longueur selon la mesure dite paramārddhārddha, et son sol doit pencher vers l’est et le nord. Certains angles seront retranchés, d’autres élargis, et l’ensemble disposé en forme d’éventail.

parama-arddha-arddha-āyāmam(having) a length of ‘parama-arddha-arddha’
parama-arddha-arddha-āyāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + arddha (प्रातिपदिक) + arddha (प्रातिपदिक) + āyāma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (length of supreme half-and-half measure; i.e., 1.5?)
prāk-udak-plavanamsloping toward the east and north
prāk-udak-plavanam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāk (अव्यय) + udak (प्रातिपदिक) + plavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (prāg-udak = east-north/eastward-northward; plavana = sloping)
purama city/fort
puram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
chinna-karṇa-vikarṇamwith cut/irregular ‘ears’ (projections)
chinna-karṇa-vikarṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootchinna (कृदन्त; √chid धातु) + karṇa (प्रातिपदिक) + vikarṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्वन्द्वः (with ‘cut ears’ and ‘irregular ears’—architectural projections)
caand
ca:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
vyajana-ākṛti-saṃsthitamarranged in the shape of a fan
vyajana-ākṛti-saṃsthitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvyajana (प्रातिपदिक) + ākṛti (प्रातिपदिक) + saṃsthita (कृदन्त; √sthā धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (vyajanākṛtyā saṃsthitam)