Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds

Cosmogony and Earth’s Retrieval

नानाछन्दोगतिपथो गुह्योपनिषदासनः / मायापत्नीसहायो वै गिरिशृङ्गमिवोच्छ्रयः

nānāchandogatipatho guhyopaniṣadāsanaḥ / māyāpatnīsahāyo vai giriśṛṅgamivocchrayaḥ

Il suit les voies du mouvement des multiples chandas, et prend pour siège les Upaniṣad secrètes. Avec Māyā pour épouse et soutien, il s’élève tel un sommet de montagne.

नाना-छन्दः-गति-पथःthe path of movements in various metres
नाना-छन्दः-गति-पथः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + छन्दस् (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (नानाछन्दसां गतिः पथः)
गुह्य-उपनिषद्-आसनःhaving the secret Upaniṣads as his seat/abode
गुह्य-उपनिषद्-आसनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगुह्य (प्रातिपदिक) + उपनिषद् (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (गुह्याः उपनिषदः आसनम्/आश्रयः यस्य)
माया-पत्नी-सहायःhaving Māyā as consort and helper
माया-पत्नी-सहायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमाया (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक) + सहाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (मायायाः पत्नी तया सहायः/पत्नी-सहायः)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/assurance)
गिरि-शृङ्गम्a mountain peak
गिरि-शृङ्गम्:
Upamana (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरेः शृङ्गम्)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle)
उच्छ्रयःloftiness; towering height
उच्छ्रयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउच्छ्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन