Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu

बलश्रुततपोवीर्यैः पृथिव्यामेकराडसौ / प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य तस्मात्प्राचीनबर्ह्यसौ

balaśrutatapovīryaiḥ pṛthivyāmekarāḍasau / prācīnāgrāḥ kuśāstasya tasmātprācīnabarhyasau

Par la force, le savoir de la śruti, l’ascèse et la vigueur, il fut l’unique souverain de la terre. Les pointes de son kuśa étaient tournées vers l’Orient; ainsi fut-il nommé Prācīnabarhi.

बल-श्रुत-तपः-वीर्यैःby strength, learning, austerity, and valor
बल-श्रुत-तपः-वीर्यैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबल + श्रुत + तपस् + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formसमाहार-द्वन्द्व (बलं च श्रुतं च तपश्च वीर्यं च); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
एकराट्sole ruler
एकराट्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएकराट् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (एकः राट्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौhe/that one
असौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
प्राचीन-अग्राःhaving the tips turned eastward
प्राचीन-अग्राः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्राचीन + अग्र (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (प्राचीनम् अग्रं येषां ते); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (कुशाः)
कुशाःkuśa grasses
कुशाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तस्यof him/of his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
तस्मात्from that/therefore
तस्मात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; सर्वनाम
प्राचीन-बर्हीPrācīnabarhi(s)
प्राचीन-बर्ही:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्राचीन + बर्हिस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
असौhe/that one
असौ:
Karta (कर्ता/Apposition)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम