Previous Verse
Next Verse

Shloka 125

मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara

यश्चैवं श्रावयेन्मर्त्यः पृथोर्वैन्यस्य संभवम् / ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य न स शोचेत्कृताकृतम्

yaścaivaṃ śrāvayenmartyaḥ pṛthorvainyasya saṃbhavam / brāhmaṇebhyo namaskṛtya na sa śocetkṛtākṛtam

Celui qui, après s’être incliné devant les brahmanes, fait ainsi réciter l’origine de Prithu Vainya, ne s’affligera ni de ce qui est fait ni de ce qui ne l’est pas.

yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
śrāvayetshould cause to be heard / recite to others
śrāvayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (श्रु धातु) + ṇic (णिच्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिच्-प्रयोजक (causative: ‘should cause to hear/recite’)
martyaḥa mortal
martyaḥ:
Karta (कर्ता/apposition to yaḥ)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pṛthoḥof Pṛthu
pṛthoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootpṛthu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
vainyasyaof Vainya
vainyasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvainya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
saṃbhavamorigin/birth
saṃbhavam:
Karma (कर्म/object of śrāvayet)
TypeNoun
Rootsaṃbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
brāhmaṇebhyaḥto Brahmins
brāhmaṇebhyaḥ:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी/पञ्चमी (Dative/Ablative), बहुवचन; अत्र चतुर्थी (to Brahmins)
namaskṛtyahaving saluted
namaskṛtya:
Purvakala (पूर्वकाल/gerundial)
TypeIndeclinable
Rootnamas + kṛ (कृ धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (absolutive/gerund), ‘having saluted’
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject of śocet)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
śocetwould grieve
śocet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśuc (शुच् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; ‘should grieve’ (with negation: will not grieve)
kṛta-akṛtam(over) what is done and not done
kṛta-akṛtam:
Karma (कर्म/object of śocet)
TypeNoun
Rootkṛta (कृ धातु + क्त) + akṛta (अकृत प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (itaretara), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘done and not-done (deeds)’