Shloka 28
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
द्वापरेषु प्रवर्त्तन्ते रागो लोभो वधस्तथा / वेदं व्यासश्चतुर्द्धा तु व्यस्यते द्वापरादिषु
Transliteration
dvāpareṣu pravarttante rāgo lobho vadhastathā / vedaṃ vyāsaścaturddhā tu vyasyate dvāparādiṣu
Translation
Dans le yuga Dvāpara, l’attachement, l’avidité et même le meurtre se répandent. En ces âges de Dvāpara et suivants, le sage Vyāsa répartit le Veda en quatre parts.
Word by Word
द्वापरेषुin the Dvāpara (yugas)
द्वापरेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; locative plural
प्रवर्तन्तेarise, come into operation
प्रवर्तन्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
रागःpassion, attachment
रागः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative singular
लोभःgreed
लोभः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
वधःkilling, slaughter
वधः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
तथाand likewise, also
तथा:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
वेदम्the Veda
वेदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; accusative singular
व्यासःVyāsa
व्यासः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
चतुर्धाinto four parts
चतुर्धा:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootचतुर्धा (अव्यय)
Formअव्यय; distributive adverb (विभागवाचक)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निपात)
व्यस्यतेis divided/arranged
व्यस्यते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवि√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; passive-like sense ‘is arranged/divided’
द्वापर-आदिषुin Dvāpara etc. (yugas)
द्वापर-आदिषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘द्वापरादि’ = Dvāpara and the rest; locative plural