Shloka 87
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
पञ्चाशीतिसहस्राणि ते राजन्त्यजरा नृपाः / असंगगतयस्तेषां चतस्रश्चक्रवर्त्तिनाम्
Transliteration
pañcāśītisahasrāṇi te rājantyajarā nṛpāḥ / asaṃgagatayasteṣāṃ catasraścakravarttinām
Translation
Ces rois sans vieillesse règnent quatre-vingt-cinq mille ans; et, pour les cakravartin, on énonce quatre démarches « sans entrave ».
Word by Word
पञ्चाशीति-सहस्राणिeighty-five thousands
पञ्चाशीति-सहस्राणि:
Karta (कर्ता/संख्या-विशेष्य)
TypeNoun
Rootपञ्चाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; Dvigu (numeral compound)
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural pronoun
राजन्तिshine/reign
राजन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootराज् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; Present indicative 3rd plural
अजराःunaging
अजराः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural; qualifies नृपाः/ते
नृपाःkings
नृपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
असङ्ग-गतयःhaving unobstructed movement
असङ्ग-गतयः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसङ्ग (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Tatpuruṣa (असङ्गा गतयः—unobstructed courses)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; Genitive plural
चतस्रःfour
चतस्रः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतस् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural; agrees with (implicit) गतयः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
चक्रवर्त्तिनाम्of the universal monarchs (chakravartins)
चक्रवर्त्तिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootचक्रवर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; Genitive plural