Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

बुधो मनोहरश्चैव त्विषिपुत्रस्तु स स्मृतः / शनैश्चरो विरूपस्तु संज्ञापुत्रो विवस्वतः

budho manoharaścaiva tviṣiputrastu sa smṛtaḥ / śanaiścaro virūpastu saṃjñāputro vivasvataḥ

Budha est gracieux et l’on se souvient de lui comme fils de Tviṣi. Et Śanaiścara, nommé Virūpa, est le fils de Saṃjñā, issue de Vivasvān.

budhaḥBudha (Mercury)
budhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन
manoharaḥcharming
manoharaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanohara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (indeed)
tviṣi-putraḥson of Tviṣi
tviṣi-putraḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Roottviṣi (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘son of Tviṣi’)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
smṛtaḥis said/remembered
smṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया; passive predication)
TypeVerb
Rootsmṛta (कृदन्त; √smṛ + क्त)
FormPPP; पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; कर्मणि—‘is said’
śanaiḥ-caraḥŚanaiścara (Saturn; slow-mover)
śanaiḥ-caraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśanaiḥ (अव्यय) + cara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभावः (‘one who moves slowly’)
virūpaḥof strange form
virūpaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvirūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; विशेषण
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
saṃjñā-putraḥson of Saṃjñā
saṃjñā-putraḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootsaṃjñā (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘son of Saṃjñā’)
vivasvataḥof Vivasvān
vivasvataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootvivasvat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th), एकवचन