Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

एतद्वो ऽहं प्रवक्ष्यामि सूर्याचन्द्रमसोर्भवम् / यथा देवगृहाणीह सूर्यचन्द्रग्रहाः स्मृताः

etadvo 'haṃ pravakṣyāmi sūryācandramasorbhavam / yathā devagṛhāṇīha sūryacandragrahāḥ smṛtāḥ

Je vais maintenant vous exposer l’origine du Soleil et de la Lune, et comment ici le Soleil et la Lune sont tenus pour des gṛha, demeures divines.

etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
vaḥto you / for you
vaḥ:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive/Dative (6th/षष्ठी or 4th/चतुर्थी), Plural (बहुवचन)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
pravakṣyāmiI will explain
pravakṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
FormFuture (लृट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sūrya-candramasoḥof the Sun and the Moon
sūrya-candramasoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + candramas (प्रातिपदिक)
FormDvandva (इतरेतर-द्वन्द्व: सूर्यश्च चन्द्रमाश्च); Genitive (6th/षष्ठी), Dual (द्विवचन)
bhavamorigin, coming-into-being
bhavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhava (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
yathāas, how
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormComparative/relative adverb (यथार्थक अव्यय)
deva-gṛhāṇihouses of the gods
deva-gṛhāṇi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: देवस्य गृहाणि); Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormDeictic adverb (देशवाचक अव्यय)
sūrya-candra-grahāḥthe Sun- and Moon- planets (grahas)
sūrya-candra-grahāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + candra (प्रातिपदिक) + graha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुष sense: सूर्यचन्द्रौ एव ग्रहाः / सूर्यचन्द्रयोः ग्रहाः); Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
smṛtāḥare remembered/considered
smṛtāḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)