Shloka 65
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
एवमेव तु विज्ञेया ऋद्धिः पर्वतवासिनाम् / परस्परेण द्विगुणा धर्मतः कामतोर्ऽथतः
Transliteration
evameva tu vijñeyā ṛddhiḥ parvatavāsinām / paraspareṇa dviguṇā dharmataḥ kāmator'thataḥ
Translation
Ainsi faut-il comprendre la prospérité des habitants des montagnes : elle se double de l’un à l’autre selon le dharma, le kāma et l’artha.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis 'just/indeed'
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
विज्ञेयाshould be understood
विज्ञेया:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतव्यत्/अनीयर्-अर्थे (gerundive, ought to be known); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; agrees with ऋद्धिः
ऋद्धिःprosperity/increase
ऋद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
पर्वतवासिनाम्of the mountain-dwellers
पर्वतवासिनाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्वत-वासिन् (प्रातिपदिक; पर्वत + वासिन्)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पर्वते वासिनः)
परस्परेणmutually
परस्परेण:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः; तृतीया एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणम् = 'mutually/with one another'
द्विगुणाtwofold/doubled
द्विगुणा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वि-गुण (प्रातिपदिक; द्वि + गुण)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; predicate adjective agreeing with ऋद्धिः; द्विगु-समासः (द्वौ गुणौ यस्याः)
धर्मतःaccording to dharma
धर्मतः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) = 'from the standpoint of dharma'
कामतःaccording to desire
कामतः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय = 'as per desire'
अर्थतःaccording to wealth/purpose
अर्थतः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय = 'as per wealth/meaning'