Shloka 121
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
अङ्गप्रत्यङ्गसंयोगात्कालात्मा प्रतितामहः / ऋक्सामयजुषां योनिः पञ्चानां पतिरीश्वरः
Transliteration
aṅgapratyaṅgasaṃyogātkālātmā pratitāmahaḥ / ṛksāmayajuṣāṃ yoniḥ pañcānāṃ patirīśvaraḥ
Translation
Par l’union des membres et des sous-membres, Il est l’Âme du Temps, le suprême Pitāmaha; Il est la source des Ṛk, Sāma et Yajus, et l’Īśvara, maître des cinq.
Word by Word
अङ्ग-प्रत्यङ्ग-संयोगात्from the conjunction of limbs and sub-limbs
अङ्ग-प्रत्यङ्ग-संयोगात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअङ्ग + प्रत्यङ्ग + संयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन; समासः—अङ्गप्रत्यङ्गयोः संयोगः (षष्ठी-तत्पुरुष)
काल-आत्माwhose essence is Time / Time-souled
काल-आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/कर्ता), एकवचन; समासः—काल एव आत्मा यस्य (कर्मधारय)
प्रतितामहःthe great-grandfather (primeval ancestor)
प्रतितामहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ऋक्-साम-यजुषाम्of the Ṛk, Sāma and Yajus (Vedas)
ऋक्-साम-यजुषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋक् + सामन् + यजुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी-विभक्ति (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; समासः—ऋक् च साम च यजूंषि च (द्वन्द्व)
योनिःsource, womb, origin
योनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पञ्चानाम्of the five
पञ्चानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपञ्चन् (प्रातिपदिक/संख्या)
Form(सामान्यतः) पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; संख्याशब्दः
पतिःlord, master
पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ईश्वरःsovereign, ruler
ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन