Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Rudra-prasava-varṇana

The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita

अमावास्यानिशायां तु तस्यां युक्तः सादा भवेत् / रुद्राविष्टं सर्वमिदं तनुभिर्न्नामभिश्च ह

amāvāsyāniśāyāṃ tu tasyāṃ yuktaḥ sādā bhavet / rudrāviṣṭaṃ sarvamidaṃ tanubhirnnāmabhiśca ha

En la nuit d’Amāvāsyā, que l’on demeure toujours dans la règle et la maîtrise. Tout ceci est pénétré de Rudra, par ses formes et par ses noms.

अमावास्या-निशायाम्on the night of new moon
अमावास्या-निशायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक) + निशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अमावास्यायाः निशा)
तुbut/indeed
तु:
Contrast (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
तस्याम्in that (night)
तस्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
युक्तःdisciplined/engaged
युक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘joined/engaged’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
भवेत्should be
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रुद्र-आविष्टम्pervaded/possessed by Rudra
रुद्र-आविष्टम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + आविष्ट (वि+आ+विश् धातु से क्त-कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थः: ‘रुद्रेण आविष्टम्’ (instrumental sense)
सर्वम्all
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
इदम्this (universe)
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तनुभिःby bodies/forms
तनुभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
नामभिःby names
नामभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
indeed
:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/assurance)