Shloka 144
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
प्रायेणानुचरन्त्येते शङ्करं जगतः प्रभुम् / दैत्यराजेन कुम्भेन महाकाया महात्मना
Transliteration
prāyeṇānucarantyete śaṅkaraṃ jagataḥ prabhum / daityarājena kumbhena mahākāyā mahātmanā
Translation
Le plus souvent, ils suivaient Śaṅkara, Seigneur du monde, avec Kumbha, roi des Daitya, grande âme au corps immense.
Word by Word
प्रायेणgenerally, for the most part
प्रायेण:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्राय (प्रातिपदिक) → प्रायेण (अव्ययीभाववत् प्रयोग)
Formअव्यय (indeclinable adverb), अर्थे 'प्रायः' (mostly/generally)
अनुचरन्तिthey follow/attend
अनुचरन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअनु-चर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
एतेthese (ones)
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम, कर्तृपद
शङ्करम्Śaṅkara (Śiva)
शङ्करम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
जगतःof the world
जगतः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध with प्रभुम्
प्रभुम्the lord
प्रभुम्:
कर्म (Karma/Object; appositional)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शङ्करम् इति कर्मपदस्य विशेषण/समानााधिकरण
दैत्य-राजेनby the Daitya-king
दैत्य-राजेन:
करण/सह (Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'दैत्यानां राजा' (king of the Daityas)
कुम्भेनby Kumbha
कुम्भेन:
करण/सह (Instrument; appositional)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; दैत्यराजेन इत्यस्य समानााधिकरण (apposition)
महाकायाःgreat-bodied
महाकायाः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद) + काय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय: 'महान् कायः येषाम्' (having great bodies), विशेषण of एते
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
विशेषण (Adjectival to Instrument)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण of कुम्भेन (instrumental apposition)