Shloka 31
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महायशाः / बभूव मृग शीलः सुशस्तस्यात्मजः स्मृतः
Transliteration
ajakasya tu dāyādo balākāśvo mahāyaśāḥ / babhūva mṛga śīlaḥ suśastasyātmajaḥ smṛtaḥ
Translation
L’héritier d’Ajaka fut Balākāśva, d’une grande renommée. Il avait un naturel de gazelle et l’on se souvient de lui comme du fils de Suśasta.
Word by Word
अजकस्यof Ajaka
अजकस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअजक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/particle (contrastive)
दायादःheir/descendant
दायादः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदायाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
बलाकाश्वःBalākāśva (proper name)
बलाकाश्वः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to दायादः)
TypeNoun
Rootबलाका + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (balākāyāḥ aśvaḥ/‘Balākā’s horse’ as a name)
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
विशेषण (Adjectival to बलाकाश्वः)
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (महान् यशः यस्य)
बभूवbecame/was born
बभूव:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मृगdeer/animal
मृग:
विशेषण-पूर्वपद (Qualifier)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (समासपूर्वपद-रूपेण ‘मृग-’ as qualifier)
शीलःhaving the nature (of) a deer; gentle
शीलः:
विशेषण (Adjectival to बलाकाश्वः)
TypeAdjective
Rootशील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘मृग-शीलः’ = मृग इव शीलं यस्य
सुशस्तस्यof Suśasta
सुशस्तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसुशस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
आत्मजःson
आत्मजः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootआत्मन् + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आत्मनः जायते इति)
स्मृतःis remembered/said
स्मृतः:
विधेय/Predicate (stative: ‘is said/remembered’)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग-भाव