Shloka 9
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
पतन्तं सोममालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः / रथमारोपयामास लोकानां हितकाम्यया
Transliteration
patantaṃ somamālokya brahmā lokapitāmahaḥ / rathamāropayāmāsa lokānāṃ hitakāmyayā
Translation
Voyant Soma (la Lune) tomber, Brahmā, l’Aïeul des mondes, le fit monter sur le char, par désir du bien des êtres.
Word by Word
पतन्तम्falling
पतन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सोमम्’ विशेषणम्
सोमम्Soma, the Moon
सोमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + √लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): having seen
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकपितामहःgrandfather of the worlds
लोकपितामहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: लोकानां पितामहः
रथम्chariot
रथम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आरोपयामासplaced (him) upon / made mount
आरोपयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + √रुह् (धातु) (णिच् causative)
Formलिट्-लकार (Perfect) periphrastic/आम-प्रयोग, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative): caused to mount/placed upon
लोकानाम्of the worlds
लोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
हितकाम्ययाout of desire for (their) welfare
हितकाम्यया:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootहित + काम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः: हितं काम्यते यया (desire for welfare)