Shloka 64
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
तां शप्तुकामो भगवान्नाशाय कुपितः प्रभुः / सा तत्सर्वं यथा तत्त्वमाचचक्षे विवस्वतः
Transliteration
tāṃ śaptukāmo bhagavānnāśāya kupitaḥ prabhuḥ / sā tatsarvaṃ yathā tattvamācacakṣe vivasvataḥ
Translation
Le Seigneur Bhagavān, irrité, voulut la maudire pour la perdre ; alors elle révéla à Vivasvat tout, conformément à la vérité.
Word by Word
ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
शप्तु-कामःdesiring to curse
शप्तु-कामः:
विशेषण (Qualifier of भगवान्/प्रभुः)
TypeAdjective
Rootशप्तु (धातु √शप्/शप्-प्रत्ययान्त?; here infinitive-stem) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (शप्तुं कामः = शप्तुकामः)
भगवान्the Lord
भगवान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नाशायfor destruction
नाशाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Purpose)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे
कुपितःangered
कुपितः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त from √कुप्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle)
प्रभुःthe master
प्रभुः:
कर्ता (Karta/Subject apposition)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साshe
सा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (सर्वम् इत्यस्य विशेषण)
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यथाas/according to
यथा:
सम्बन्ध (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/उपमानार्थक (as/according as)
तत्त्वम्the truth
तत्त्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (यथा इत्यस्य विषय)
आचचक्षेtold/declared
आचचक्षे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
विवस्वतःto Vivasvat / of Vivasvat
विवस्वतः:
सम्प्रदान (Recipient; expressed as Genitive)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (आचचक्षे इत्यस्य सम्प्रदान/सम्बन्ध)