Shloka 53
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
ददृशुर्मुनयो रामं कल्पान्तानलसन्निभम् / आकर्णाकृष्टकोदण्डमण्डलाभ्यं तरस्थितम्
Transliteration
dadṛśurmunayo rāmaṃ kalpāntānalasannibham / ākarṇākṛṣṭakodaṇḍamaṇḍalābhyaṃ tarasthitam
Translation
Les sages virent Rama, resplendissant tel le feu de la fin d’un kalpa. Il se tenait là, ferme et impétueux, le Kodanda bandé jusqu’à l’oreille.
Word by Word
ददृशुःsaw
ददृशुः:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural)
मुनयःsages
मुनयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural
रामम्Rama
रामम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
कल्पान्त-अनल-सन्निभम्like the fire at the end of an aeon
कल्पान्त-अनल-सन्निभम्:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootकल्पान्त (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; Masculine, Accusative (2nd), Singular; agrees with ‘रामम्’
आकर्ण-आकृष्ट-कोदण्ड-मण्डलाभ्याम्with the bow fully drawn to the ear
आकर्ण-आकृष्ट-कोदण्ड-मण्डलाभ्याम्:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootआकर्ण (अव्ययीभाव-पूर्वपद) + आकृष्ट (प्रातिपदिक; √कृष् + आ, क्त) + कोदण्ड (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; Neuter, Instrumental (3rd), Dual; ‘with the bow-circle drawn up to the ear’ (i.e., with bow fully drawn)
तरः-स्थितम्standing with force/steadfast
तरः-स्थितम्:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootतरस् (प्रातिपदिक) + स्थित (प्रातिपदिक; √स्था, क्त)
Formतत्पुरुष-समास; क्त-प्रत्ययान्त; Masculine, Accusative (2nd), Singular; agrees with ‘रामम्’; ‘standing firmly/with force’