Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”

विष्णोरंशेन संजातो भवान्भृगुकुले किल / तस्मात्कर्तुमशक्यं ते त्रैलोक्ये ऽपि न किञ्चन

viṣṇoraṃśena saṃjāto bhavānbhṛgukule kila / tasmātkartumaśakyaṃ te trailokye 'pi na kiñcana

Vous êtes né dans la lignée de Bhṛgu comme une parcelle de Viṣṇu. Ainsi, même dans les trois mondes, rien ne vous est impossible.

विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
अंशेनby a portion
अंशेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental)
संजातःborn, arisen
संजातः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√जन् (धातु) → संजात (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘भवान्’ इत्यस्य विशेषणम्
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्द, पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
भृगु-कुलेin the Bhṛgu lineage
भृगु-कुले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘भृगूणां कुलम्’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
किलindeed/it is said
किल:
Vākyopapādaka (वाक्योपपादक)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic/quotative)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव perceived as अव्ययीभाव/निपातवत् प्रयोगः; अपादानार्थ (from that/therefore)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) → कर्तुम् (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive)
अशक्यम्impossible
अशक्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-शक्य (प्रातिपदिक; √शक् + यत्)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (potential/gerundive sense), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘(it is) impossible’
तेfor you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी एकवचन; अत्र चतुर्थी (for you) अधिकयुक्ता
त्रै-लोक्येin the three worlds
त्रै-लोक्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: ‘त्रयाणां लोकानां समाहारः’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (concessive/additive)
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात
किञ्चनanything
किञ्चन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्द, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘anything’