Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Sāgaropākhyāna—Bhārata-varṣa-māna and Gokarṇa-kṣetra-māhātmya

Sagara Episode: Measure of Bhārata and the Glory of Gokarṇa

तत्त्रेत्रस्य प्रभावेण प्रीत्या भूतगणैः सह / देव्या च सकलैर्देवैर्नित्यं वसति शङ्करः

tattretrasya prabhāveṇa prītyā bhūtagaṇaiḥ saha / devyā ca sakalairdevairnityaṃ vasati śaṅkaraḥ

Par la puissance de ce lieu sacré, dans la joie avec les troupes de bhūtas, et avec la Déesse et tous les dieux, Śaṅkara demeure là à jamais.

tatof that
tat:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); demonstrative pronoun used adjectivally
tīrthasyaof the sacred ford/pilgrimage-place
tīrthasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
prabhāveṇaby (its) power/effect
prabhāveṇa:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootprabhāva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
prītyāout of affection/with delight
prītyā:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
bhūta-gaṇaiḥwith the hosts of beings
bhūta-gaṇaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक/Association)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (bhūtānāṃ gaṇāḥ)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक/Association marker)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormIndeclinable; preposition/postposition meaning ‘with’ (सह-प्रयोग) governing instrumental
devyāwith the Goddess
devyā:
Sahakāraka (सहकारक/Association)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormIndeclinable; conjunction (समुच्चयबोधक)
sakalaiḥwith all
sakalaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); adjective qualifying ‘devaiḥ’
devaiḥwith the gods
devaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक/Association)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
nityamalways
nityam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (क्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया एकवचन) used as avyaya in sense ‘always’
vasatidwells
vasati:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√vas (वस् धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
śaṅkaraḥShankara (Śiva)
śaṅkaraḥ:
Kartā (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśaṅkara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)