Shloka 14
यज्ञसमापन-दक्षिणा-आवभृथस्नान-वर्णनम्
Completion of the Sacrifice, Gifts, and Avabhṛtha Bath
Devanagari script
संस्तूयमानः परितः सूतमागधबन्दिभिः / प्रविवेश पुरीं रम्यां हृष्टपुष्टजनायुतम्
Transliteration
saṃstūyamānaḥ paritaḥ sūtamāgadhabandibhiḥ / praviveśa purīṃ ramyāṃ hṛṣṭapuṣṭajanāyutam
Translation
Célébré de toutes parts par les sūtas, les māgadhas et les bardes, il entra dans la cité charmante, peuplée d’hommes joyeux et prospères.
Word by Word
संस्तूयमानःbeing praised
संस्तूयमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √स्तु (धातु) + यमान (शानच्/वर्तमानकाले कर्मणि/भावे कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वर्तमानकालिक-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle sense): ‘स्तूयमान’ = ‘प्रशंस्यमान/स्तुत्यमान’
परितःall around
परितः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
सूत-मागध-बन्दिभिःby bards, panegyrists, and heralds
सूत-मागध-बन्दिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसूत + मागध + बन्दि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः—‘सूताश्च मागधाश्च बन्दिनश्च’
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
पुरीम्the city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
रम्याम्beautiful
रम्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘पुरीम्’)
हृष्ट-पुष्ट-जन-आयुतम्filled with delighted and well-nourished people
हृष्ट-पुष्ट-जन-आयुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट + पुष्ट + जन + आयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत् ‘(पुरीम्) …-आयुतम्’; समासः—‘हृष्टाश्च पुष्टाश्च जनाः, तैः आयुतम्/युक्तम्’