Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return

स तस्या राजशार्दूलो विधिवद्वह्निसाक्षिकम् / शुभे मुहूर्ते केशिन्याः पार्णिं जग्राह भूमिपः

sa tasyā rājaśārdūlo vidhivadvahnisākṣikam / śubhe muhūrte keśinyāḥ pārṇiṃ jagrāha bhūmipaḥ

Ce roi, tigre parmi les souverains, selon le rite et avec le feu sacré pour témoin, en une heure faste prit la main de Keśinī.

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
rāja-śārdūlaḥthe tiger among kings
rāja-śārdūlaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan + śārdūla (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); karmadhāraya: ‘śārdūla iva rājā’ (tiger among kings)
vidhi-vataccording to the prescribed rite
vidhi-vat:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootvidhi-vat (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण) meaning ‘according to rule’
vahni-sākṣikamwith fire as witness
vahni-sākṣikam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvahni + sākṣika (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: ‘vahniḥ sākṣī yasya’ (with fire as witness)
śubhein an auspicious
śubhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुं), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); used with muhūrte
muhūrteat the moment (time)
muhūrte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
keśinyāḥof Keśinī
keśinyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkeśinī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
pāṇimhand (in marriage)
pāṇim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāṇi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
jagrāhatook, grasped
jagrāha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (ग्रह्)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
bhūmipaḥthe king
bhūmipaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūmi + pa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: ‘bhūmeḥ pālakaḥ’