Shloka 90
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
तद्वृत्तान्तमशेषेण मया ते समुदीरितम् / एतच्च सर्वमाख्यातं व्रतानामुत्तमं तव
Transliteration
tadvṛttāntamaśeṣeṇa mayā te samudīritam / etacca sarvamākhyātaṃ vratānāmuttamaṃ tava
Translation
Je t’ai exposé sans rien omettre tout cet événement. Et j’ai aussi déclaré que, parmi les vœux sacrés, le tien est le plus excellent.
Word by Word
तत्-वृत्तान्तम्that account/episode
तत्-वृत्तान्तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष: तस्य वृत्तान्तः (that account)
अशेषेणcompletely
अशेषेण:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (adverbial instrumental: completely/without remainder)
मयाby me
मया:
कर्ता (Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तेto you
ते:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
समुदीरितम्fully narrated
समुदीरितम्:
क्रिया-फल/विधेय (Predicate in passive)
TypeAdjective
Rootसम् + उद् + ईर् (धातु) → समुदीरित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि (has been fully narrated)
एतत्this
एतत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
सर्वम्all
सर्वम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying एतत्)
आख्यातम्told/declared
आख्यातम्:
क्रिया-फल/विधेय (Predicate in passive)
TypeAdjective
Rootआ + ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि (told/declared)
व्रतानाम्of vows
व्रतानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
उत्तमम्best/supreme
उत्तमम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (qualifying implied 'व्रतम्' or referring to 'this as best among vows')
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन