Next Verse

Shloka 1

Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying

Parashurama’s Vow against the Kshatriyas

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे सगरोपाख्याने भार्गवचरिते पञ्चचत्वारिंशत्तमोध्यायः // ४५// वसिष्ठ उवाच सगच्छन्पथि शुश्राव मुनिभ्यस्त त्त्वमादितः / राजपुत्रव्यवसितं पित्रौः स्वर्गतिमेव च

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge sagaropākhyāne bhārgavacarite pañcacatvāriṃśattamodhyāyaḥ // 45// vasiṣṭha uvāca sagacchanpathi śuśrāva munibhyasta ttvamāditaḥ / rājaputravyavasitaṃ pitrauḥ svargatimeva ca

Ainsi, dans le Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, dans la partie médiane proclamée par Vāyu, au sein du récit de Sagara dans la geste des Bhārgava, s’achève le quarante-cinquième chapitre. Vasiṣṭha dit : Chemin faisant, il entendit des sages tout depuis l’origine — la résolution du prince et aussi l’accession de ses parents au ciel.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक (quotative/closure particle)
श्रीब्रह्माण्डेin the Śrī Brahmāṇḍa
श्रीब्रह्माण्डे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री+ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय ‘in the revered Brahmāṇḍa (Purāṇa)’
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा+पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय
वायुप्रोक्तेspoken by Vāyu
वायुप्रोक्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवायु+प्रोक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः वायुनाऽ प्रोक्तम् (तृतीया-तत्पुरुष) + क्त (प्रोक्त)
मध्यमभागेin the middle section
मध्यमभागे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यम+भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय
सगरोपाख्यानेin the Sagara episode
सगरोपाख्याने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसगर+उपाख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः सगरस्य उपाख्यानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
भार्गवचरितेin the Bhārgava narrative
भार्गवचरिते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभार्गव+चरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः भार्गवस्य चरितम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
पञ्चचत्वारिंशत्तमःforty-fifth
पञ्चचत्वारिंशत्तमः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चचत्वारिंशत्+तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास (संख्या) + तम (ordinal)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सगच्छन्while going
सगच्छन्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+गम् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘going along’
पथिon the path
पथि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
शुश्रावheard
शुश्राव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिभ्यःfrom sages
मुनिभ्यः:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
आदितःfrom the beginning
आदितः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (ablatival adverb) ‘from the beginning’
राजपुत्रव्यवसितम्the prince’s resolve/undertaking
राजपुत्रव्यवसितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजपुत्र+व्यवसित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः राज्ञः पुत्रः (षष्ठी-तत्पुरुष) + व्यवसित (क्त) ‘the resolve/undertaking of the prince’
पित्रोःof the two parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन
स्वर्गतिम्the going to heaven
स्वर्गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग+गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः स्वर्गस्य गतिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)