Shloka 2
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
स रथस्थो महावीर्यः सर्वशस्त्रास्त्रकोविदः / अभिवीक्ष्य रणेत्युग्रं रामं कालातकोपमम्
Transliteration
sa rathastho mahāvīryaḥ sarvaśastrāstrakovidaḥ / abhivīkṣya raṇetyugraṃ rāmaṃ kālātakopamam
Translation
Lui, juché sur son char, d’une vaillance immense et versé en toutes armes, voyant Rāma, farouche au combat, terrible tel Kālāntaka.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
रथ-स्थःstanding on the chariot
रथ-स्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरथ (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (रथे स्थितः)
महा-वीर्यःof great valor
महा-वीर्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् वीर्यम् यस्य)
सर्व-शस्त्र-अस्त्र-कोविदःskilled in all weapons and missiles
सर्व-शस्त्र-अस्त्र-कोविदः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + कोविद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः: सर्वेषु शस्त्रास्त्रेषु कोविदः (skilled in all weapons)
अभिवीक्ष्यhaving looked at
अभिवीक्ष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + √वीक्ष् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
इतिthus/as
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उद्धरणसूचक (thus/as)
उग्रम्fierce
उग्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'रामम्' इति विशेषण
रामम्Rāma (Paraśurāma)
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
काल-अन्तक-उपमम्like Kāla/Death the destroyer
काल-अन्तक-उपमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः: कालान्तकस्य उपमः (like Death/Time the destroyer)