Shloka 15
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
विदार्य रामस्तं क्रोधात्पुष्कराक्ष महाबलम् / तत्सैन्यमदहत्क्रुद्धः पावको विपिनं यथा
Transliteration
vidārya rāmastaṃ krodhātpuṣkarākṣa mahābalam / tatsainyamadahatkruddhaḥ pāvako vipinaṃ yathā
Translation
Rama, dans sa colère, déchira le puissant Pushkaraksha et brûla son armée comme un feu furieux consume une forêt.
Word by Word
विदार्यhaving torn asunder
विदार्य:
पूर्वकाल (क्रियाविशेषणम् / prior action)
TypeVerb
Rootवि-दार् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभावः; धातु: दार्, उपसर्ग: वि-
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
पुष्कराक्षO Puṣkarākṣa
पुष्कराक्ष:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootपुष्कराक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
महाबलम्very strong/mighty
महाबलम्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक: महा+बल)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifier)
तत्his/that
तत्:
सम्बन्ध (Genitival sense in compound)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अदहत्burned
अदहत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
पावकःfire
पावकः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विपिनम्forest
विपिनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविपिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यथाas/like
यथा:
उपमा-सूचक (Comparator)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-प्रयोगे (comparative particle)