Shloka 38
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
इत्येवमुक्त्वा चोत्थाय धृत्वा परशुमायुधम् / व्यञ्जृभतारिनाशायसिंहः क्रुद्धो यथा तथा
Transliteration
ityevamuktvā cotthāya dhṛtvā paraśumāyudham / vyañjṛbhatārināśāyasiṃhaḥ kruddho yathā tathā
Translation
Ayant ainsi parlé, il se leva et saisit le paraśu pour arme ; afin d’anéantir l’ennemi, il rugit tel un lion en courroux.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एवम्in this way
एवम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in this manner)
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having said’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
उत्थायhaving stood up
उत्थाय:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउत् + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having risen’
धृत्वाhaving taken up
धृत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having taken/held’
परशुम्axe
परशुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
आयुधम्weapon
आयुधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; apposition to परशुम्
व्यञ्जृभत्opening wide/expanding
व्यञ्जृभत्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + जृम्भ् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘expanding/opening wide’
अरिनाशायfor the enemy’s destruction
अरिनाशाय:
Sampradana/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअरि + नाश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; चतुर्थी (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; ‘अरेः नाशाय’ (for the destruction of the enemy)
सिंहःlion
सिंहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas/like
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/like)
तथाso/thus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतुल्यप्रकारवाचक-अव्यय (so/in that manner)