Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Śivaloka–Brahmaloka Varnana

Description of Śivaloka and the Upper Worlds

त्रिःसप्तकृत्वो यदुरस्ताडितं मातुरात्मनः / तावत्संख्यमहं पृथ्वीं करिष्ये क्षत्रवर्जिताम्

triḥsaptakṛtvo yadurastāḍitaṃ māturātmanaḥ / tāvatsaṃkhyamahaṃ pṛthvīṃ kariṣye kṣatravarjitām

Autant de fois—trois fois sept—que la poitrine de Yadu fut frappée par le Soi même de la mère, autant de fois je rendrai la terre dépourvue de kshatriyas.

त्रिःthrice
त्रिः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; संख्यावाचक-क्रियाविशेषण (numeral adverb)
सप्तकृत्वःseven times
सप्तकृत्वः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसप्त + कृत्वस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; संख्यापूर्वक-‘कृत्वस्’ (times) तद्धित/निपातसमासवत्; क्रियाविशेषण
यदुःYadu
यदुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयदु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन
अस्ताडितम्was struck
अस्ताडितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootताड् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्मणि-प्रयोग; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘ताडितम्’ (struck) with augment ‘अ’ (poetic/metrical)
मातुःof (his) mother
मातुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन
तावत्so many (to that extent)
तावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक (correlative adverb: so much/that many)
सङ्ख्यम्the number (count)
सङ्ख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसङ्ख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘सङ्ख्याम्’ (count/number)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st case), एकवचन
पृथ्वीम्the earth
पृथ्वीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन
करिष्येI will make
करिष्ये:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
क्षत्रवर्जिताम्devoid of kshatriyas
क्षत्रवर्जिताम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षत्र + वर्जित (वृज्/वर्ज् धातु-निष्पन्न कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘क्षत्रेण वर्जिता’ (devoid of kṣatriyas) विशेषणम् (qualifying ‘पृथ्वीम्’)