Shloka 18
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
ईशो ऽहमस्य देशस्य सप्राणितरुवीरुधः / चरामि समचित्तात्मा नानासत्त्वा मिषाशनः
Transliteration
īśo 'hamasya deśasya saprāṇitaruvīrudhaḥ / carāmi samacittātmā nānāsattvā miṣāśanaḥ
Translation
Je suis le maître de ce pays, avec ses arbres et lianes pourvus de vie. Je chemine l’âme égale, me nourrissant de la chair de maints êtres.
Word by Word
ईशःlord/master
ईशः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
देशस्यof the region
देशस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
स-प्राणि-तरु-वीरुधः(this land) with its creatures, trees, and creepers
स-प्राणि-तरु-वीरुधः:
सम्बन्ध (Appositional/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस + प्राणिन् + तरु + वीरुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (वीरुध्-प्रधान; समाहार-द्वन्द्व), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘with living beings, trees, and creepers’ (collective)
चरामिI roam
चरामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
सम-चित्त-आत्माone whose mind is even/steady
सम-चित्त-आत्मा:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम + चित्त + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying अहम्)
नाना-सत्त्वःsurrounded by diverse creatures
नाना-सत्त्वः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘having various beings (as companions/around)’; विशेषण (qualifying अहम्)
मिष-आशनःeating flesh
मिष-आशनः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमिष + आशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying अहम्)