Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

रामस्य हिमवद्गमनम्

Rama’s Journey to Himavat

ग्रीष्मे पञ्जाग्निमध्यस्थश्चचारैवं तपश्चिरम् / रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च

grīṣme pañjāgnimadhyasthaścacāraivaṃ tapaściram / ripūnnirjitya kāmādīnūrmiṣaṣaṭkaṃ vidhūya ca

En été, demeurant au milieu des cinq feux, il accomplit longtemps l’ascèse. Ayant vaincu les ennemis tels que le désir, il rejeta les six vagues de trouble.

ग्रीष्मेin summer
ग्रीष्मे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रीष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
पञ्च-अग्नि-मध्य-स्थःstanding amid the five fires
पञ्च-अग्नि-मध्य-स्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त; √स्था धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषण: 'स्थ' (स्थित/standing)
चचारpractised / performed
चचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time/duration)
रिपून्enemies
रिपून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
निर्जित्यhaving conquered
निर्जित्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√जि (धातु) + निर् (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
काम-आदीन्desire and the rest (etc.)
काम-आदीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; 'आदि' = 'and others'
ऊर्मि-षट्कम्the set of six waves (afflictions)
ऊर्मि-षट्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक) + षट्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास: 'six waves'
विधूयhaving shaken off
विधूय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√धू (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)