Shloka 55
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
योगपट्टोपरिन्यस्तविभ्राजद्वामपाणिकम् / सम्यगारण्यवाक्यानां सूक्ष्मतत्त्वार्थसंहतिम्
Transliteration
yogapaṭṭoparinyastavibhrājadvāmapāṇikam / samyagāraṇyavākyānāṃ sūkṣmatattvārthasaṃhatim
Translation
La main gauche, brillante et posée sur le yogapaṭṭa, il exposait avec justesse la trame des sens subtils de la vérité contenue dans les paroles des Āraṇyakas.
Word by Word
योग-पट्ट-उपरि-न्यस्त-विभ्राजत्-वाम-पाणिकम्whose left hand, placed upon the yoga-strap, was shining
योग-पट्ट-उपरि-न्यस्त-विभ्राजत्-वाम-पाणिकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोग (प्रातिपदिक) + पट्ट (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय) + नि+अस्/न्यस् (धातु) + वि+भ्राज् (धातु) + वाम (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formसमासः (प्रधानतः तत्पुरुष): ‘योगपट्टोपरि’ = on the yoga-strap; ‘न्यस्त’ (क्त, PPP) = placed; ‘विभ्राजत्’ (शतृ, present active participle) = shining; ‘वामपाणिक’ = having left hand (as qualifier); समस्तपदम् पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (qualifying the sage)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) = properly, correctly
आरण्य-वाक्यानाम्of the Āraṇyaka passages
आरण्य-वाक्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआरण्य (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (वाक्य), षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः ‘आरण्यवाक्य’ = forest/Āraṇyaka sayings (Upaniṣadic/Āraṇyaka passages)
सूक्ष्म-तत्त्व-अर्थ-संहतिम्the compendium of subtle principles and meanings
सूक्ष्म-तत्त्व-अर्थ-संहतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + संहति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (संहति), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः = the collection/compendium of subtle principles and meanings