Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Brahmaṇa-parīkṣā

Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context

भूमौ कुशोत्तरायां च अपसव्यविधानतः / सर्वत्र वर्त्तमानास्ते पिण्डाः प्रीणन्ति वै पितॄन्

bhūmau kuśottarāyāṃ ca apasavyavidhānataḥ / sarvatra varttamānāste piṇḍāḥ prīṇanti vai pitṝn

Sur le sol, en plaçant l’herbe kuśa vers le nord et selon le rite apasavya, ces piṇḍa, où qu’ils se trouvent, réjouissent assurément les Pitṛ, les Ancêtres.

bhūmauon the ground/earth
bhūmau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
kuśa-uttarāyām(in a place) with kuśa to the north
kuśa-uttarāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootkuśa (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुष-समास (determinative): ‘kuśaḥ uttarā yasyām’ = ‘with kuśa to the north/with kuśa placed northwards’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
apasavya-vidhānataḥaccording to the apasavya procedure
apasavya-vidhānataḥ:
Hetu (हेतु) / Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootapasavya (प्रातिपदिक) + vidhāna (प्रातिपदिक) + tas (तस्-प्रत्यय)
Formअव्यय (indeclinable) formed with तस् (tas) = ‘from/according to’; तत्पुरुष-समास: apasavya-vidhāna = ‘the procedure of apasavya (leftward/anti-clockwise)’
sarvatraeverywhere
sarvatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण) / Kriyāviśeṣaṇa
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
varttamānāḥbeing present/remaining
varttamānāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvṛt (धातु) + śatṛ (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
tethose
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
piṇḍāḥrice-balls (piṇḍas)
piṇḍāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpiṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
prīṇantisatisfy/please
prīṇanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprī (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
pitṝnthe ancestors (pitṛs)
pitṝn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)