Shloka 120
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
सर्वकामसमृद्धानि प्रयच्छन्ति पितामहाः / प्रजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां राज्यमारोग्यमेव च / प्रीता नित्यं प्रयच्छन्ति मानुषाणां पितामहाः
Transliteration
sarvakāmasamṛddhāni prayacchanti pitāmahāḥ / prajāṃ puṣṭiṃ smṛtiṃ medhāṃ rājyamārogyameva ca / prītā nityaṃ prayacchanti mānuṣāṇāṃ pitāmahāḥ
Translation
Les Pitāmaha (ancêtres), lorsqu’ils sont satisfaits, accordent sans cesse aux humains l’abondance de tous les désirs : descendance, vigueur, mémoire, intelligence, royauté et santé.
Word by Word
सर्वकामसमृद्धानिall wish-fulfilling prosperities/boons
सर्वकामसमृद्धानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + काम + समृद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानां समृद्धानि)
प्रयच्छन्तिthey bestow/give
प्रयच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पितामहाःthe forefathers (pitāmahas)
पितामहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
प्रजाम्offspring/progeny
प्रजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
पुष्टिम्nourishment/prosperity
पुष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
स्मृतिम्memory
स्मृतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
मेधाम्intelligence
मेधाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
राज्यम्kingdom/sovereignty
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
आरोग्यम्health
आरोग्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआरोग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अवधारणार्थक (emphatic)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
प्रीताःpleased
प्रीताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम् (pitāmahāḥ इति विशेष्यस्य)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)
प्रयच्छन्तिthey bestow
प्रयच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
मानुषाणाम्of humans / for humans
मानुषाणाम्:
Sampradana/Adhikara (सम्प्रदान/अधिकार)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
पितामहाःthe forefathers
पितामहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन