Shloka 108
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
तेभ्यः श्राद्धानि सत्कृत्य देवाः कुर्वन्ति यत्नतः / भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः
Transliteration
tebhyaḥ śrāddhāni satkṛtya devāḥ kurvanti yatnataḥ / bhaktyā prāñjalayaḥ sarveseṃdrāstadgatamānasāḥ
Translation
Pour eux, même les dieux accomplissent avec soin les śrāddhas en leur rendant hommage. Tous, avec Indra, joignent les mains avec dévotion et fixent leur esprit sur eux.
Word by Word
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), बहुवचन
श्राद्धानिśrāddha rites/offerings
श्राद्धानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
सत्कृत्यhaving duly honored
सत्कृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसत् + कृ (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): 'having honored properly'
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
कुर्वन्तिthey do, perform
कुर्वन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
यत्नतःwith effort, diligently
यत्नतः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्नतस् (अव्यय; यत्न + तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'with effort')
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
प्राञ्जलयःwith joined palms
प्राञ्जलयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (देवाः)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (देवाः)
इन्द्राः(with) Indra(s), including Indra
इन्द्राः:
Karta (कर्ता—देवाः इत्यस्य अपि विशेष्य)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'स-इन्द्राः' इति समासार्थे बहुवचन (with Indra/including Indra)
तद्गतमानसाःwith minds fixed on that (rite/goal)
तद्गतमानसाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद्गतमानस (प्रातिपदिक: तद् + गत + मानस)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि-समास: 'येषां मनः तस्मिन् गतम्' (whose minds are fixed on that)